Termo Organika wprowadza na rynek nowej generacji materiały izolacyjne dla budownictwa. Nowe styropiany łatwo rozpoznać po wyglądzie: są jasnopomarańczowe w czarne kropki. Wzbogacanie standardowych płyt m.in. w pigmentowy filtr ochronny pozwoliło stworzyć nową klasę styropianów o bardzo użytecznych i ciekawych właściwościach. To efekt prac badawczych prowadzonych w laboratoriach Termo Organiki w czasie ostatnich kilku lat.

W Przyjaznej Technologii Ciepłego Koloru zastosowano opatentowaną formułę pokrywania cząsteczek polistyrenu ochronnym filtrem pigmentowym, który ogranicza szkodliwy wpływ promieni ultrafioletowych UV na styropian, a jednocześnie pozwala na ściślejsze wypełnienie wiązań styropianowych kulek. Płyty nowego styropianu mają lepsze właściwości użytkowe. Pomarańczowe płyty są też bardziej szorstkie, co oznacza, że mają lepiej rozwinięta powierzchnię właściwą niż standardowy styropian. Dzięki temu klej lepiej przylega do ich powierzchni, co w konsekwencji pozwala na trwalsze łączenie warstw systemu ocieplenia ściany. Ma to duże znaczenie dla trwałości i odporności całego systemu izolacji termicznej budynku.
Nowa klasa pomarańczowych styropianów jest łatwiejsza w montażu: zastosowane w niej pigmentowe filtry fluorescencyjne przetwarzają światło ultrafioletowe (UV) w światło widzialne oraz zmniejszają natężenie światła odbitego od płyty, co prowadzi do ograniczenia uciążliwego efektu lśnienia. Niezależnie od poprawy właściwości, pomarańczowy kolor płyt ułatwia klientowi rozpoznanie styropianu o gwarantowanej, bardzo wysokiej jakości.

Zwykły styropian – biały

Struktura z zaznaczonym kolorowym pomarańczowym pigmentowym filtrem ochronnym

Wszystkie produkty w z linii SILVER i GOLD zawierają pigmentowy filtr ochronny.
Termo Organika wprowadzając na rynek pomarańczowe styropiany inwestuje w technologie przyjazne środowisku. W zakładzie w Siedlcach zainstalowano nowoczesny katalityczny system oczyszczający gazy emitowane przy produkcji. W zakładzie w Głogowie zainstalowano z kolei nowoczesną linię do recyklingu pozostałości z płyt styropianowych firmy odbieranych z placów budowy. Dzięki tym działaniom Termo Organika staje się liderem w działaniach pro-ekologicznych w przemyśle izolacji budowlanych.

Recast Dyrektywy EPBD spotkał się z dobrym przyjęciem w krajach członkowskich UE, gdyż doprecyzowuje i uszczegółowia te zapisy, które były przedmiotem dowolnych interpretacji.
Ważnymi pojęciami, które zostały wprowadzone po raz pierwszy są pojęcia budynku o niemal zerowym zużyciu energii i pojęcia kosztów optymalnych. Według wielu ekspertów zbudowanie budynku niemal zero energetycznego jest niemożliwe bez znacznego podniesienia nakładów, a z kolei przykłady rynkowe z Niemiec pokazują, że jest możliwe wzniesienie takiego budynku z 2% wzrostem kosztów inwestycyjnych. Nie są to spekulacje tylko fakty, które nie zależą od przyjętej definicji niemal zero energetycznego budynku.
W Polsce w różnych gremiach trwają prace i dyskusje nad wymienionymi zagadnieniami. Raport REHVA (Federacji Europejskich Stowarzyszeń Ogrzewnictwa, Wentylacji i Klimatyzacji) w sprawie jednolitego wprowadzenia krajowych zapisów nowelizacji dyrektywy EPBD włącza się w tę dyskusję i proponuje ujednolicenie podstawowych definicji. Nie jest to oficjalne stanowisko Komisji tylko wkład organizacji eksperckiej w wyjaśnienie podstawowych definicji. Trzeba nadmienić, że tłumaczenie tego raportu nie było zadaniem łatwym. Niektóre pojęcia nie mają polskich odpowiedników, niektóre wydają się sprzeczne lub przynajmniej niespójne z dotychczasową nomenklaturą sankcjonowaną normami. Tłumaczenie było zatem kompromisem między wiernością oryginałowi i zachowaniem możliwości interpretacji pojęcia na podstawie jego opisu. Propozycje tłumaczenia nie są rozstrzygające i jeśli w wyniku lektury raportu ukażą się inne propozycje definicji to warto będzie je przedstawić i przedyskutować. Trwają ważne dla budownictwa prace, środowisko audytorów powinno brać w nich udział, wymaga to otwartości dyskusji, która w obecnej sytuacji toczy się w zaciszu gabinetów Ministerstwa Infrastruktury. Liczymy, że niniejszy raport dotrze do odpowiednich osób i będzie im pomocny przy opracowywaniu przepisów wdrażających dyrektywę do polskiego systemu prawnego.

Dr inż. Aleksander Panek

Całość artykułu można przeczytać w miesięczniku Energia i Budynek nr 06(49)2011

Zapisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiają ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią. Przy czym „produkt związany z energią” oznacza każdy towar mający wpływ na zużycie energii podczas jego używania, który jest wprowadzany do obrotu lub użytkowania i zawiera części, które mają zostać włączone do produktów związanych z energią objętych ww dyrektywą.
Poza produktami, które wykorzystują, wytwarzają, przekazują lub mierzą energię, niektóre produkty związane z energią, w tym produkty stosowane w budownictwie, takie jak okna i materiały izolacyjne, lub pewne produkty wykorzystujące wodę, takie jak końcówki prysznica lub krany, również mogą przyczyniać się do znacznych oszczędności energii podczas ich użytkowania.
Okna stanowią istotny element systemu zapewniającego komfort klimatyczny w pomieszczeniu, wpływając w znacznej mierze na zapotrzebowanie energetyczne budynku. Powszechnie używanym współczynnikiem charakteryzującym efektywność energetyczna okien jest współczynnik przenikania ciepła U określający straty ciepła przez przenikanie. Współczynnik ten nie opisuje jednak pełnego bilansu energetycznego okna. W rzeczywistości poza stratami ciepła na drodze przenikania, okna stanowią istotne źródło zysków ciepła od promieniowania słonecznego, umożliwiają infiltrację/eksfiltrację powietrza a ponadto stanowią źródło światła dziennego. Po uwzględnieniu powyższych zjawisk może okazać się, iż najkorzystniejszy bilans energetyczny osiągniemy niekoniecznie w przypadku okien o najniższym współczynniku U, gdyż osiąganemu ograniczeniu strat ciepła może towarzyszyć znaczący spadek ilości pozyskiwanego ciepła za pośrednictwem promieniowania słonecznego. Sytuacja komplikuje się dodatkowo w przypadku analizy bilansu energetycznego w ciągu całego roku z uwzględnieniem zarówno zapotrzebowania na ciepło w ciągu sezonu grzewczego jak i zapotrzebowania na chłód w ciągu sezonu chłodniczego. Oznacza to, iż współczynnik przenikania ciepła nie jest parametrem charakteryzującym w wystarczającym stopniu wpływ okna na charakterystykę energetyczną budynku.
Procedura wyznaczania bilansu energetycznego okna z uwzględnieniem wszystkich parametrów opisujących jego właściwości energetyczne jest skomplikowana, ponieważ wymaga obliczeń nie tylko dla samego okna, ale i całego budynku. Na potrzeby certyfikacji niezbędne jest opracowanie uproszczonej metody wyznaczania takiego bilansu, tak aby potencjalny odbiorca mógł dokonać wyboru opartego na rzeczywistych korzyściach wynikających z zastosowania danego okna, a nie jedynie na jednym z wielu parametrów charakteryzujących okno. Okna o najniższym współczynniku przenikania ciepła U niekoniecznie muszą mieć najbardziej korzystny bilans energetyczny.
Opracowanie polskiego systemu certyfikacji wymaga, wyznaczenia parametrów charakterystycznych tj. liczba stopniogodzin okresu ogrzewania i chłodzenia oraz natężenie promieniowania słonecznego z uwzględnieniem stopnia ich wykorzystania dla sezonu grzewczego oraz chłodniczego na obszarze naszego kraju bądź stref klimatycznych.

źródło: miesięcznik Energia i Budynek 11/2010 – A. Panek, J. Rucińska, A. Trząski „Certyfikacja energetyczna okien„

Podstawową kwestią, którą powinniśmy się kierować przy wyborze materiałów budowlanych jest ich jakość. Dwa z wyglądu identyczne produkty mogą całkowicie różnić się swoimi właściwościami. Przy wyborze nie można kierować się tylko ceną, ponieważ oszczędności na etapie inwestycyjnym mogą skutkować dużymi nakładami finansowymi na etapie wykonawstwa czy eksploatacji. Niektóre towary nie spełniają żadnych norm. Konsekwencjami stosowania materiałów budowlanych o złej jakości lub niezgodnych z aktualnymi wymaganiami zawartymi w przepisach są:

• wyższe koszty eksploatacyjne budynków ze względu większe straty ciepła poprzez elementy obudowy budynku tj. ściany zewnętrzne czy okna będące konsekwencją niedotrzymania deklarowanych parametrów cieplnych materiałów np. za duży współczynnik przewodzenia ciepła λ materiału izolacyjnego czy duży współczynnik przenikania ciepła okien U,
• zła jakość i usterki budowlane powstające na skutek wad produktów tj. np. zaniżone parametry wytrzymałościowe (ściskania oraz rozciągania), niedotrzymanie parametrów przyczepności, niedotrzymanie jakości izolacji przeciwwilgociowej itp.

Informacje dotyczące jakości materiałów można znaleźć w Rekomendacjach Technicznych i Jakości RTQ przyznawanych firmie przez Instytut Techniki Budowlanej ITB.

Ten rodzaj poświadczenia jakości uzyskiwany jest za spełnienie wszystkich norm i wymagań stawianych materiałom w tym także izolacyjnym. Ma to ogromny wpływ na trwałość wykonanego ocieplenia a przede wszystkim na efektywność energetyczną użytkowanego budynku i koszty energii potrzebnej do ogrzania lub chłodzenia.
Materiały do wykonywania prób kupowane sąprzez Instytut Techniki Budowlanej ITB bez powiadomienia producenta, w dowolnym składzie budowlanym na ternie kraju i poddawane są badaniom kontrolnym w laboratoriach ITB. Tylko otrzymanie pozytywnych wyników utrzymuje w mocy ten prestiżowy dokument jakim są Rekomendacje Techniczne i Jakości RTQ. Poniżej zamieszczono pierwszą stronę rekomendacji technicznej i jakości RTQ ITB-1023/2009 wystawionej dla płyt styropianowych Termo Organika Ściana/Fasada. Pełny tekst rekomendacji.

Związek Pracodawców i Producentów Materiałów dla Budownictwa (ZPPMdB) zbadał jakość wytwarzanych w Polsce klejów budowlanych i styropianu. Okazało się, że jedynie 28 % klejów jest zgodnych z obowiązującymi przepisami w przypadku styropianu norm nie spełniły cztery na dziesięć skontrolowanych próbek . Przez zaniżenie jakości producenci styropianu mogli według  ZPPMdB w ciągu ostatnich sześciu lat zaoszczędzić nawet 800 mln zł. Wyniki badań można znaleźć na stronie Związek Pracodawców i Producentów Materiałów dla Budownictwa:

• wyniki badań 25 próbek kleju do styropianu,
• wyniki badań próbek styropianu.

Osoby budujące lub użytkujące domy, garaże, pawilony, wiaty oraz inne obiekty budowlane będą lepiej chronione dzięki rozszerzeniu możliwości kontroli jakości wyrobów budowlanych na każdym etapie obrotu. Rygorystyczną kontrolę jakości przewiduje przyjęty przez Radę Ministrów projekt zmian w ustawie o wyrobach budowlanych. Nowelizacja przygotowana w Ministerstwie Infrastruktury zakłada, że wyroby budowlane będą kontrolowane na każdym etapie obrotu, nawet u importera i sprzedawcy.

Obecne regulacje sprzyjają nadużyciom, zwłaszcza ze strony importerów. Oferują oni bowiem wyroby firm z zagranicy, które świadomie zaniżają jakość produktu, uzyskując w ten sposób zabójcze dla konkurencji ceny. W efekcie liczba wyrobów niespełniających deklarowanych parametrów jest na rynku coraz większa.

Regulacje prawne w tym zakresie

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2006 nr 156, poz. 1118)

Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. 2007 nr 191, poz. 1373)

Ustawa z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz.U. 2010 nr 114, poz. 760)

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (tekst jednolity Dz.U. 2004 nr 92, poz. 881)

Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 166, poz. 1360)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (We) Nr 764/2008

Efektywność energetyczna od kilku lat jest jednym z priorytetów Unii Europejskiej. W sektorze budownictwa priorytet ten znalazł wyraz m.in. w dyrektywach europejskich WE/91/2002 O charakterystyce energetycznej budynków i WE/32/2006. W sprawie efektywnego wykorzystania energii końcowej oraz usług energetycznych. Pierwsza z wymienionych dyrektywa jest instrumentem promocji energooszczędności i polega na wprowadzeniu systemu świadectw energetycznych dla budynków nowych i modernizowanych. Druga dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia systemu działań, który doprowadzi do redukcji zużycia energii o 9% w ciągu 6 lat w odniesieniu do zużycia w 2006 roku w skali kraju. Jednym z pierwszych kroków wprowadzenia tej dyrektywy jest wymów opublikowania Planu działań na rzecz efektywności energetycznej. Obowiązek opublikowania takich planów upłynął w czerwcu 2007 roku. Data ta była okazją do różnych deklaracji politycznych ogłaszanych przez kraje członkowskie. Np. Wielka Brytania i Dania ogłosiły, że w celu osiągnięcia celów narodowych wszystkie nowo wznoszone budynki począwszy od 2016 roku będą miały standard budynku pasywnego. Przyjęta przez Parlament Europejski nowelizacja Dyrektywy WE/91/2002 zmierza do tego, by od 2019 roku wszystkie nowe budynki charakteryzowały się zerowym zużyciem energii netto, co w praktyce oznacza, że mają produkować tyle samo energii, ile jej zużywają.
Powyższe fakty prowadzą do potrzeby podjęcia problematyki definicji standardu budynków pasywnych, sformułowania wymagań pasywności i w końcu analizy wykonalności takiego standardu. W niniejszej pracy pokazanie zostały przykłady zrealizowanych budynków pasywnych i niektórych planowanych inwestycji w Polsce.
Według obecnie obowiązującej definicji w budynkach pasywnych komfort cieplny może być osiągnięty bez udziału tradycyjnych systemów grzewczych lub klimatyzacyjnych. Odpowiednia temperatura wewnątrz pomieszczeń uzyskiwana jest poprzez pozyskiwanie zysków od nasłonecznienia, zagospodarowanie wewnętrznych zysków ciepła, a także podgrzewanie powietrza wentylacyjnego  (np. Adamson 1987 i Feist 1988).
Sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania budynku nie powinno przekraczać 15 kWh/m²a, aby to było możliwe konieczne jest radykalne zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło. Budynki pasywne charakteryzują się:

• bardzo dobrą izolacyjnością cieplna przegród budowlanych – współczynnik przenikania ciepła ścian zewnętrznych mniejszy od 0,15 W/(m²•K), współczynnik przenikania ciepła dla całych okien (szyba plus ramy) nie powinien przekraczać 0,8 W/m²K,
• szczelną konstrukcją,
• wentylacją nawiewno – wywiewną z odzyskiem ciepła,
• maksymalnym wykorzystaniem zysków ciepła od słońca,
• minimalizacją oddziaływania mostków termicznych.

Dom pasywny jest budynkiem o tak małym zapotrzebowaniu na moc ogrzewczą, że niezbędne do jego ogrzania ciepło może być dostarczane przy wykorzystaniu istniejącej instalacji wentylacyjnej. Bardzo niskie sezonowe zapotrzebowanie ciepła do celów ogrzewczych jest od 6 do 8-krotnie mniejsze w stosunku do obecnie powstających budynków. W budynkach pasywnych zapotrzebowania na ciepło do przygotowania c.w.u. jest większe od zapotrzebowania na ciepło do celów grzewczych i wynosi 18-35 kWh/(m²•rok). Do jego wytworzenia wykorzystuje się kolektory słoneczne lub pompy ciepła. W systemach ogrzewania możliwe jest zarówno zastosowanie grzejników (dowolne usytuowanie: np. ściany wewnętrzne), ogrzewania powierzchniowego (dowolne usytuowanie: np. ściany) jak i ogrzewania powietrznego.

Nie tylko w budownictwie jednorodzinnym pojawiają się plany budowania obiektów o bardzo nikim zapotrzebowaniu na ciepło. W Nowym Targu powstaje pierwszy w Polsce energooszczędny kościół rysunek 1 i 2 według autorskiej koncepcji architektów Tomasza Pyszczka i Marcina Stelmacha z Krakowa.  W ogólnym założeniu projekt ma łączyć miejscową tradycję kulturową z najnowszymi trendami budowlanymi. Architektura kościoła nawiązuje więc do charakteru zabudowy Podhala. Świadczą o tym m.in. strzelisty dach i niskie podcienia. Sama bryła budynku została ukształtowana w sposób, który pozwoli jak najbardziej zminimalizować straty ciepła oraz zapewnić maksymalne zyski energii słonecznej. Specjalna, termoizolacyjna konstrukcja ścian ma chronić jego wnętrze przed przegrzaniem w okresie letnim. Pomysłodawcy tego projektu chcieli udowodnić, że idea budownictwa pasywnego może sprawdzić się nie tylko w przypadku domów jednorodzinnych. Izolacyjność przegród zewnętrznych w takim obiekcie musi być duża i szczelna. Budynek posiada odpowiedni system wentylacji. Budynek został tak usytuowany żeby jak najefektywniej wykorzystywać jego nasłonecznienie. Do budowy kościoła wykorzystane zostaną nowoczesne technologie i materiały, m.in. specjalny srebrnoszary styropian, wentylacja mechaniczna z systemem odzysku ciepła, kolektory słoneczne na dachu i pompa ciepła, która służyć będzie jako źródło ciepła dla ogrzewania podłogowego. W kościele przewidziano 535 miejsc siedzących dla wiernych (w tym 30 miejsc w kaplicy dla dzieci). Nad głównym wejściem powstanie chór na 85 miejsc. Dodatkowo zaprojektowano również salę wielofunkcyjną dla 90 osób oraz mniejszą salkę wykładową dla kolejnych 20.

Rysunek 1. Wizualizacja kościoła w Nowym Targu

Rysunek 2. Wizualizacja kościoła w Nowym Targu

Obliczeniowa wartość współczynnika przenikania ciepła ścian zewnętrznych 0,10 W/(m²·K) i okien 0,75 W/(m²·K). Powierzchnia ogrzewana hali kościoła wynosi 864 m2 natomiast pomieszczeń pomocniczych 491 m². Kubatura brutto hali kościoła 10 841 m³ oraz pomieszczeń pomocniczych 2 468 m³. Obliczeniowe straty ciepła przez przenikanie całego budynku wynoszą 28 kW. Zaprojektowano instalację centralnego ogrzewania podłogowego nawy kościoła i pomieszczeń towarzyszących. Źródłem ciepła dla ogrzewania podłogowego będzie pompa ciepła z dolnym źródłem ciepła w postaci poziomego wymiennika gruntowego. Zostanie on ułożony na terenie wokół kościoła na powierzchni około 1 100 m², na głębokości około 1,8 m pod powierzchnią terenu. Na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej planuje się montaż na dachu kościoła 26 sztuk próżniowych kolektorów słonecznych. Taka ilość kolektorów słonecznych pozwoli na pokrycie w 100% zapotrzebowania ciepła na potrzeby c.w.u. w miesiącach zimowych. W miesiącach letnich produkowany nadmiar energii cieplnej będzie odprowadzony do gruntu celem jego zakumulowania i wykorzystania przez wymiennik gruntowy stanowiący dolne źródło pompy ciepła.  Rurociąg odprowadzający nadmiar energii słonecznej będzie ułożony w gruncie nieco poniżej rur parownika pompy ciepła.
W budynku zaprojektowano instalację mechaniczną  zapewniającą niezbędną ilości powietrza wentylacyjnego planuje się zamontować dwie centrale wentylacyjne o wydajności 10 000 m³/h i 2 000 m3/h z obrotowym wymiennikiem ciepła o sprawności  maksymalnej ponad 90%. Większa z central będzie wykorzystana na potrzeby wentylacyjne nawy kościoła i kaplicy bocznej. Jej wydajność będzie regulowana z uwzględnieniem ilości wiernych przebywających w kościele. Mniejsza centrala będzie obsługiwała pozostałe pomieszczenia obiektu. Do wstępnego podgrzewu powietrza wentylacyjnego dostarczą ciepło dwa gazowe kotły kondensacyjne z obiegiem glikolu pomiędzy kotłem a nagrzewnicą wstępną.
Obliczeniowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania obliczone przy użyciu programu PHPP hali kościoła wynosi 27 kWh/(m²·rok) natomiast pozostałych pomieszczeń 14 kWh/(m²·rok). Zdjęcia z budowy kościoła zaprezentowano poniżej.

Rysunek 3. Budowa kościoła pasywnego (źródło www.parafia.nowytarg.pl)

Rysunek 4. Budowa kościoła pasywnego – grudzień 2009 (źródło www.parafia.nowytarg.pl)

Kolejną z planowanych inwestycji jest pasywny budynek biurowy Euro – Centrum Park Naukowo – Technologiczny. Zastosowane w nim rozwiązania pozwolą na korzystanie z odnawialnych źródeł energii – słonecznej i geotermalnej i zminimalizują zużycie energii w obiekcie.  Zgodnie z wymogami budownictwa pasywnego budynek ma zużywać do 15 kWh/(m²·rok) energii do ogrzewania. Na 6 500 metrach kwadratowych obiektu znajdą się pomieszczenia laboratoryjne (w tym wysokie hale do badań na urządzeniach wielkogabarytowych) i wdrożeniowe oraz biurowo-administracyjne. Udostępniany będzie również sprzęt -  urządzenia pomiarowe i atestujące, inne urządzenia wdrożeniowe, oprogramowanie specjalistyczne i sprzęt komputerowy. W biurowcu znajdą się też pomieszczenia wystawiennicze, sale konferencyjno-szkoleniowe i pomieszczenia administracyjno-techniczne. Tak sale, jak i niezbędny sprzęt znajdujący się na ich wyposażeniu Park będzie udostępniał przedsiębiorcom oraz ośrodkom badawczym.  Początek prac budowlanych planowany jest na drugą połowę 2010 roku.

Rysunek 5. Wizualizacja budynku biurowego Euro Centrum Park Naukowo – Technologiczny

Budowanie budynków pasywnych i energooszczędnych staje się coraz bardziej popularne w Polsce, mimo braku instrumentów wspierających oraz dodatkowych kosztów inwestycyjnych związanym z osiągnięciem standardu. Standard budynku pasywnego narzuca wartość współczynnika przenikania ciepła ścian zewnętrznych poniżej 0,15 W/(m²·K), przy jednoczesnym wyeliminowaniu mostków termicznych, zaś dla okien poniżej 0,8 W/(m²·K). Dla budynków wartość współczynnika n50 powinna być mniejsza niż 0,6 kubatury budynku na godzinę. Najczęściej pojawiającą się wartością graniczną sezonowego zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania budynku jest 15 kWh/(m²•rok), pochodzi ona z opracowań niemieckich. Należy się jednak zastanowić czy budynek spełniający standardy budynku pasywnego w Niemczech będzie je również spełniał w Polsce. Z zaprezentowanych przykładów można wysnuć wniosek, że aby osiągnąć, tak niskie zapotrzebowanie na energię do ogrzewania pozostałe wymagania muszą dla naszych warunków zostać zaostrzone. We wszystkich opisywanych budynkach współczynniki przenikania ciepła ścian zewnętrznych wynoszą około 0,1 W/(m²·K) czyli są mniejsze od wymaganych o około 30%. Zaprojektowanie i wybudowanie budynku pasywnego nie jest proste i wymaga szczegółowej analizy projektu, wysokiej jakość wykonania przy zastosowaniu dobrych i nowoczesnych rozwiązań materiałowych i instalacyjnych.